биохими,биотехноги

лекц 8

tiger — Thu, 20 Apr 2017 04:02:39 GMT

лекц 8 аа зурган дээр дараад татаад аваарай.

лекц 6

tiger — Thu, 20 Apr 2017 03:44:11 GMT

лекц 6 орууллаа. зурган дээр дараад татаад аваарай.

бодисын солилцооны биохими

tiger — Tue, 18 Apr 2017 15:04:14 GMT

бодисын солилцооны биохимийн лекц орууллаа.

зурган дээр дараад татаж аваарай.

лекц 4

tiger — Sat, 18 Mar 2017 08:46:43 GMT

за 4 дүгээр лекц орууллаа. доорх линкээр орж татаж аваарай

Нуклейн хүчил

Липид

биохимийн лекц 2

tiger — Tue, 07 Feb 2017 17:23:56 GMT

2 дугаар хичээл орууллаа

биохимийн лекц 1

tiger — Wed, 01 Feb 2017 08:46:54 GMT

HANDBOOK OF VITAMINS

tiger — Wed, 07 Dec 2016 07:57:08 GMT

Мэргэжлийн биохимийн чиглэлээр суралцаж, ажилладаг хүмүүст зориулсан amazon.com дээр 180$ зарагдаж буй Handbook of vitamins гэсэн номыг та бүхэнд зориулав.

ЭНД дарж татаж авна уу.

Хэрэв та бүхэнд хуваалцах сонирхолтой мэдээлэл ном байвал надтай холбогдоорой.

Антиоксидант гэж юу вэ?

tiger — Mon, 21 Nov 2016 07:41:25 GMT

Хэвийн бодисын солилцооны үед хүний бие организмд чөлөөт радикалууд үүсч байдаг. Гэхдээ чөлөөт радикал ихэсвэл эсийн бүрхүүлийг гэмтээж, эрт хөгшрөх, өвдөх, хавдар үүсэх аюулд хүргэдэг.
Чөлөөт радикалууд нь судасны хана, арьс, уушиг, булчин шөрмөс, яс мөгөөрс, холбоос эдүүдийг гэмтээдэг.
Ингэснээр арьс хөгширч, үе мөчний, зүрх судасны, чихрийн шижин өвчнүүдэд өртөж цагаасаа эрт хөгширдөг. Чөлөөт радикалууд нь химийн хортой нэгдлүүд агаарын бохирдол, нарны хэт ягаан туяа, радиацын нөлөөгөөр ихэвчлэн үүсдэг.
Антиоксидантууд нь чөлөөт радикалд дутагдаж байгаа электроныг нөхөж өгснөөр тухайн эсийг болон организмыг хоргүйжүүлэх буюу исэлдэлтээс хамгаалах үйлдэл нь шинжлэх ухаанаар нотлогдоод байгаа билээ. Мөн хүчилтөрөгчийн дутлын үед бие организмыг хэвийн байдалд оруулж нөхөн сэргээх үйлчилгээ үзүүлж чаддаг.
Хамгийн хүчтэй антиоксидант бол витамин С, Е. Антиоксидантуудыг хэрэглэснээр хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх, эд эсийн үйл ажиллагааг идэвхжүүлэн, зүрх судасны үйл ажиллагааг муудахаас хамгаалах, эрт хөгшрөлтийг зогсоох ач холбогдолтой.

Эрт өтлөхөөс сэргийлэх таван тансаг идээний нууц жор

tiger — Tue, 30 Sep 2014 10:22:48 GMT

Гурилтай шөл

Скрандтон их сургуулийн судалгааны багийнхны судалгаагаар цэвэр гурилан бүтээгдэхүүний исэлдэлтийн эсрэг чадавх нь үйлдвэрлэлийн гаралтай гурилан бүтээгдэхүүнээс 3 дахин их байдаг нь батлагдсан юм. Судлаачид үйлдвэрлэлийн гаралтай гурилан бүтээгдэхүүн болон гурван өөр брэндийн шпагеттийг цэвэр гурилтай харьцуулсан судалгаа хийснээр, үр дүнд нь цэвэр гурилан бүтээгдэхүүнийг хүнсэндээ үргэлж хэрэглэвэл зүрхний шигдээсээс сэргийлж чадна гэдгийг гэрчилжээ. Үүний шалтгаан нь цэвэр гурилан бүтээгдэхүүний фибер нь холестерол багаас болжээ. Цэвэр гурилан бүтээгдэхүүн цусны даралтыг бууруулах, зүрхний шигдээсээс сэргийлэх үйлдэлтэй карбоны хүчил агуулдаг байна. Цэвэр гурилан бүтээгдэхүүний исэлдэлтийн эсрэг чадавх нь жимс, хүнсний ногооны чадавхиас ч илүү байдаг.

Буурцгийн компот

2004 онд Америкийн хөдөө аж ахуйн яамнаас хийсэн судалгаа зарим хатаасан буурцаг исэлдэлтийн эсрэг амин дэм агуулж байдгийг баталжээ. Гэхдээ бид ихэнхдээ буурцгийн компот иддэг. Колорадо мужийн их сургуулийн шим судлаач Марк Бракдоктор буурцгийн компот исэлдэлтийн эсрэг амин дэм агуулж байх эсэх тухай судалгаа хийжээ.
Марк Брак доктор болон түүний судалгааны багийхан 2009 онд "Хөдөө аж ахуйн ухаан" хэмээх судалгааны илтгэлдээ буурцгийн компотод их хэмжээний карбоны хүчил болон агуулж буйг олж мэдсэн байна. Улаан буурцаг хамгийн их агуулж байдаг бол гүн улаан буурцаг, хар буурцаг дараална. Үнэндээ гүн өнгийн буурцгийн компот хорт генийг устгах, хүний биеийн эрүүл эсийг хамгаалах, ОЫА-ын гэмтлийг засах исэлдэлтийн эсрэг амин дэм нь цагаан өнгийн буурцгаас 3 дахин их байдаг аж.

Өндөг
Америкийн хөдөө аж ахуйн яамны эрт өтлөлтийн эсрэг судалгааны төвийн судлаачид өндөгний шар дахь лутен нь бууцайн лутенээс хүний биед шингэх нь хурдан, өндөгний шарын тосорхог элемент нь хүний биеийн исэлдэлтийн эсрэг ажиллагааны хурдацыг ахиулдаг гэж үзжээ. Өндгөнд 25 хувийн лутен байдаг нь бууцайн лутенийн хэмжээний дөрөвний нэг хувь юм. Гэхдээ шингэх хурд нь 3 дахин хурдан байдаг гэжээ.

Тараг
Тараг уух дуртай юу? Нэг аяга тослог багатай тараг нь чанасан бууцайгаас 25 хувийн био рибофлавиныг илүү агуулна. Био рибофлавин нь исэлдэлтийн эсрэг амин дэм биш, гэхдээ исэлдэлтийн эсрэг ажиллагаанд идэвхтэй үйлдэл үзүүлдэг.

Попкорн
Попкорн нь хүний биед дутагдаж боломгүй үйлдэлтэй хүнс ажээ. Yinson доктор өглөөний хөнгөн хоол болон амттан дессертэд туршилт хийснээр Попкорнд 2.5 хувийн карбоны хүчил агуулагдаж байдгийг мэдсэн байна. Энэ нь бусад тариалангийн гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүнээсээ өндөр аж. Yinson доктор хэлэхдээ "Попкорн их хэмжээний карбоны хүчил агуулж байгаа шалтгаан нь хэт их боловсруулаагүйтэй холбоотой юм" хэмээжээ. Боловсруулах явц нь хэдий хялбар бол үр тарианы бүтээгдэхүүний исэлдэлтийн эсрэг амин дэмийг төдий их агуулж байдаг ажээ.

цусны сийвэн

tiger — Mon, 12 Aug 2013 04:04:40 GMT

Цусны плазм

Цусны плазм нь биеийн жингийн 5% орчмыг эзэлдэг. Сийвэн нь шаравтар өнгөтэй. Плазмд уураг, бага молекул жинтэй нэгдлүүд, тухайлбал витамин, гормон агуулагддаг. Цусны плазмын уураг нь элгэнд нийлэгждэг. Бага молекул жинтэй нэгдлүүд янз бүрийн эрхтэнд нийлэгжин нэг эд, эрхтэнээс нөгөөд үргэлж шилжиж байх ба организмд зарцуулагдах буюу түүнээс зайлуулагдаж байдаг.

Плазмын уургууд

Плазмд 100 гаруй төрлийн уураг агуулагддаг нь тогтоогдсон бөгөөд агууламж нь 100 мл-т 7-8 г байдаг.

Плазмын уургуудын үүрэг гэвэл:

Коллоид осмос даралтыг барьж байдаг. Плазмын уургийн концентараци эдийн шингэнийхээс их байна. Уураг нь коллоид учир усыг өөртөө холбон судаснаас гадагшлуулахгүй.
Фибриноген мэт уургууд нь цусны бүлэгнэлтэд оролцдог.
Цусны зуурамтгай чанарыг бий болгодог.
Цусны pH-ийн утгыг тогтмол түвшинд байлгахад оролцдог.(уургийн буфер)
Эдэд бодисуудыг зөөвөрлөх үүргийг гүйцэтгэдэг.
Организмыг хамгаалах үүрэгтэй.
Цусан дахь катионуудын (кальци, төмөр, магни, зэс мэт) концентрацийг тогтмол байлгадаг.
Цусан дахь аминхүчлийн нөөцийн үүрэгтэй.

Цаасан электрофорезийн аргаар судлахад плазмын уургууд нь альбумин, глобулины 5 фракц болж салсан. Мөн элетрофореграмм дээр альбуминааас хурдан преальбумин, – ба – глобулины хооронд фибриноген гарч ирдэг.

Плазмын уургуудын агууламж, нийт уурагт эзлэх хувь (г/100мл плазмд тооцсон.)

Уургийн фракц	Г/100 мл	Эзлэх хувь %
Преальбумин	0.02	0.3
Альбумин	4.2	60.0
- глобулин	0.2	3.0
- глобулин	0.5	7.0
- глобулин	0.8	11.0
Фибриноген	0.3	4.0
- глобулин	1.0	15.0

Альбумин

Альбумин нь 575 амин хүчлийн нэг полипептидийн гинжнээс тогтсон энгийн уураг юм (ММ=69000). Тэр нь элгэнд проальбумин байдлаар үүсдэг. Проальбумин нь молекулынхаа N-төгсгөлд богинохон пептид агуулдагаараа альбуминаас ялгаатай. Проальбумин нь элэгний паренхимийн эсээс плазмд орохоосоо өмнө хязгаарлагдмал протеолизийн замаар альбуминд хувирдаг. Насанд хүрсэн хүний элгэнд 1 кг биеийн жинд нь тооцоолоход хоногт ойролцоогоор 150 мг нийлэгждэг.

Альбумины үүрэг:

Цусны плазмын коллоид осмос даралтыг хэвийн байлгах. Плазмын коллоид осмос даралтын 80 хувь орчим нь альбуминд оногддог.
Чөлөөт тосны хүчил, билирубин, эмийн бодис, витамин, кальцийн ион- уудтай холбогдох чадвар өндөртэй тул бодис зөөвөрлөх үүргийг гүйцэтгэдэг.

Плазмд агуулагддаг өөр нэг төрлийн альбумин нь преальбумин байдаг Тэр нь плазмд тироксинтой байна. Глобулинууд нь плазмын уургийн маш том бүлэг бөгөөд маш олон үүргийг гүйцэтгэдэг өөр өөр бүтэцтэй уургууд байдаг. 3-р хүснэгтэнд –глобулины тухай гол гол мэдээллүүдийг (молекул масс, найрлага, үүрэг, патохимийн шинж чанар) харуулав.

Плазмын гликопротеидууд

Хүний цусны пламзд нийт уургийн 43%нь гликопротеид, 57%нь нүүрс ус агуулаагүй уураг байдаг. Нүүрс ус агуулаагүй уурагт альбумин, ретинол холбогч уураг, С- идэвхит уураг, -амилаза, лицозим болон бусад мөр төдий агуулагддаг уургууд хамаарагддаг. Альбумин л гэхэд нийт уургийн 50% -иас илүүг эзэлдэг тул нүүрс ус агуулаагүй уургийн эзлэх хувь нь их юм. Гликопротеидуудаас 60 гаруйг нь ялган тодорхойлсон байна. Гликопротеидууд нь—глобулин гэж хуваагддаг. Липопротеидууд буюу бүр тодорхой нэрлэхэд апопротеидууд нь маш бага нүүрс усыг (2%) агуулдаг. Гликопротеидууд нь уургийн хэсэг, түүнтэй холбогдсон сахар, сахартай төстэй нэгдлүүдээс тогтдог. Уурагтай холбогддог сахарууд гэвэл: галактоза, манноза, глюкоза, фукоза, N-ацетилглюкозамин, N-ацетилгалактозамин, N-ацетилнейрамины хүчил (сиалын хүчил) ба ксилоза болно. Гликопротеид болгонд агуулагдах сахарын хэмжээ харилцан адилгүй. Нейрамины хүчил бүхий гликопротеид, жишээ нь иммуноглобулинууд электропорезын хөдөлгөөн(шилжилт) ихтэй байдаг.

Нүүрс ус нь дипептидийн гинжтэй олигосахарид байдлаар холбогддог. Эдгээр олигосахаридын молекул масс гэвэл трансферрины хувьд 2370 байдаг бол хүчиллэг ₁-гликопротеидын хувьд 3170 байна.

Өвөрмөц үйлчилгээтэй гликозидүүдийн тусламжтайгаар нилээд тооны гликопротеидын олигосахаридын моносахаридын дарааллыг тогтоосон байна. Олигосахаридын нэгж нь 2 үндсэн төрөл байдаг. Үүнд:

Энгийн зохион байгуулалттай. Эдгээр нь зөвхөн N-ацетилглюкозамин ба маннозоос тогтдог.
Нийлмэл зохион байгуулалттай. Эдгээрээс гадна N-ацетилглюкозамин, галактоза, фукоза, нейрамины хүчил бүтцэд нь ордог. Нейрамины хүчил нь N-ацетилнейрамины (сиалын) хүчлийн байдалтай байдаг. Олигосахаридын манноза байгаа газарт салаалалт үүсдэг. Сиалын хүчил ба фукоза төгсгөлд нь оршдог.

Глобулинууд нь 9,6,7,5 тус бүрдээ бүлэглэл болдог. Уургийн молекул дахь нүүрсусны нэгжүүдийн нарийн байрлал нилээд тохиолдолд (жишээ нь IgM, IgG, хүчиллэг- гликопротеид) тодорхой болсон байна.

Гликопротеидууд нь биологийн маш чухал үүрэгтэй нэгдлүүд юм. Зөөвөрлөгч уургууд, ферментүүд, ферментийн ингибиторууд, гормон, цусны бүлэгнэлтийн хүчин зүйлс (фактор), комплементын системийн зарим бүрэлдэхүүн, эсрэг бие нь гликопротеид байдаг. Нүүрсусных нь хэсгийн талаар харьцангуй бага судлагджээ. Нейрамины хүчлийг аваад үзэхэд нейраминидазын үйлчлэлээр уургийн хэсгээс салдаг. Түүнийг агуулсан гормонууд (хорионы гонадотропин, фолликул эрчимжүүлэгч гормон, эритропоитин) салахад нь идэвхээ алддаг.

Нейрамины хүчил агуулсан плазмын ферментүүд (холинэстераза, тромбин мэт), ферментийн ингибиторууд (антитрипсин,антитромбин мэт), эсрэг бие, зөөвөрлөгч уургууд (транскортин, тироксин холбогч уураг, циррулоплазмин) нейрамины хүчил нь салсан тохиолдолд үүргээ гүйцэтгэх чадвараа алддаг. Фибриногенээс нейрамины хүчил нь салахад бүтэц нь өөрчлөгддөг.

Гликопротеидын нүүрсусны хэсэг нь молекулын түвшинд таних процесст чухал үүргийг гүйцэтгэдэг. Жишээ нь хорионы гонадотропин, фолликул эрчимжүүлэгч гормон мэт гормонууд нейрамины хүчлийн тусламжтайгаар бай эсээ олдог. Плазмын ихэнх гликопротеид элгэнд үүсдэг.

Плазмын липопротеидын найрлага, солилцоо

Плазмын липопротеидүүд нь липидийн зөөвөрлөлт, солилцоонд маш их үүрэг гүйцэтгэдэг. Хүний плазмын липопротеидыг 5 ангилдаг. Үүнд:

Хиломикрон
Пре–липопротеидүүд маш бага нягттай липопротеидүүд (МБНЛ)
-липопротеидүүд буюу бага нягттай липопротеидүүд (БНЛ)
-липопротеидүүд буюу их нягттай липопротеидүүд (ИНЛ)
Маш их нягттай липопротеидүүд (МИНЛ)

Липопротеидын найрлага

А. Хиломикрон. Үүний ихэнх нь нарийн гэдэсний салстын эсүүдэд задран дахин нийлэгжсэн триглицеридээс тогтдог. Мөн түүнд фосфолипидүүд, холестерин агуулагддаг. Хиломикроны диаметр нь 300-5000 байдаг. Уургийн агууламж нь бага бөгөөд хэлбэлзэлтэй байдаг. Маш бага нягттай липопротейдэд бүх төрлийн апопротеин агуулагддаг.

Б. Маш бага нягттай липопротеид. Хүнд маш бага нягттай липопротеидын жижиг хэсгүүд нь элгэнд голдуу үүссэн триглицеридүүд байдаг. Триглецирүүдээс гадна фосфолипид,(20%) ихэнх нь лецитин ба сфингомиелин, мөн эфиржсэн болон чөлөөт холестерин(17%) агуулагддаг. Триглицерид болон холестерины эфир нь маш бага нягттай липопротеид ба хиломикронд уураг, уураг дээр хуримтлагдсан холестерин фосфолипидээс тогтсон голын цөмийг үүсгэдэг.

В. Маш бага нягттай липопротеид. (БНЛ). Судасны хатууралтай хүний цусны плазмд БНЛ-ийн концентраци дунджаар 300-400 мг/100мл байна. БНЛ-ийн 75% нь липид(50 нь холестерины эфир, 30% нь фосфолипид, 10% нь холестерин, 10% нь триглицерид), 25% нь уургаас тогтдог. Бага нягттай липопротеидын жижиг хэсгүүдийн диаметр нь 200-250А⁰жижигхэн бөмбөлгүүд байдаг. БНЛ 3 үеэс тогтдог. Үүнд:

1. Фосфолипидийн үеэр хүрээлэгдсэн төвийн уургийн цөм.

2. Холестерин ба холестерины эфирээс тогтсон дундах үе.

3. Уурагтай холбогдсон фосфолипидээс тогтсон гаднах үе.

Г. Их нягттай липопротеид (ИНЛ ба МИНЛ)ИНЛ ба МИНЛ нь диаметр нь 90-120 А⁰ хамгийн жижиг хэмжээтэй липопротеидын жижиг хэсэг юм. Жингийнх нь 50 орчим хувь нь липидээс, тогтдог. Агуулагддаг липидүүд гэвэл 50 нь фосфолипид, 32 нь холестерин, 10 нь триглицерид бөгөөд холестерины эфирт агуулагддаг тосны хүчил нь линолийн хүчил болно.

Апопротеин

Апопротеин А нь апопротеин А I ба апопротеин II гэсэн хоёр янз байдаг. Апопротеин А I нь 275 аминхүчлээс тогтдог нэг полипептидийн гинж байдаг бол апопротеин А II нь тус тус 77 амин хүчил бүхий хоёр полипептидийн гинжнээс тогтдог.

Апопротеин В нь сайн судлагдаагүй бөгөөд липидээс нь салгах маш хэцүү байдаг. Апопротеин С нь 3 төрлийн уураг бөгөөд апопротеин С I нь 57 аминхүчлээс, апопротеин С II нь 100 орчим аминхүчлээс апопротеин С III нь 79 аминхүчлээс тогтсон полипептидийн гинжүүд юм.